Ένωση Ετοιμότητας: Η Ε.Ε. καλεί τους πολίτες σε 72ωρη αυταρκεια και καθιερώνει την «Ημέρα Ετοιμότητας»

Σε μια ριζική αναθεώρηση της στρατηγικής της για τη διαχείριση κρίσεων προχωρά η Ευρωπαϊκή Ένωση. Με νέες κατευθυντήριες γραμμές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί τους Ευρωπαίους πολίτες να εξασφαλίζουν αυτόνομα τις βασικές τους ανάγκες για τουλάχιστον 72 ώρες σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, μέχρι να καταστεί δυνατή η κινητοποίηση και η παροχή οργανωμένης κρατικής βοήθειας.
Η πρωτοβουλία αυτή αποτελεί πρακτική εφαρμογή της στρατηγικής για την «Ένωση Ετοιμότητας» (η οποία εγκρίθηκε τον Μάρτιο του 2025) και στοχεύει στη διαμόρφωση μιας κοινής ευρωπαϊκής κουλτούρας απέναντι σε φυσικές καταστροφές ή σύνθετες απειλές.

72 ώρες αυταρκεια και η «τσάντα έκτακτης ανάγκης»

Το πρώτο τριήμερο μιας μεγάλης κρίσης θεωρείται το πλέον καθοριστικό, καθώς τα εθνικά συστήματα πολιτικής προστασίας ενδέχεται να αντιμετωπίσουν προβλήματα υποδομών ή καθυστερήσεις. Για τον λόγο αυτό, η Κομισιόν ζητά από τις εθνικές αρχές να καθοδηγήσουν τα νοικοκυριά στην οργάνωση μιας τσάντας έκτακτης ανάγκης.
Η προετοιμασία περιλαμβάνει τη συγκέντρωση βασικών εφοδίων επιβίωσης, ώστε να διασφαλιστεί η σίτιση, η στέγαση και η υγιεινή των πολιτών για τις πρώτες 3 ημέρες, χωρίς την άμεση εξάρτηση από δημόσιες υπηρεσίες.

Εκπαίδευση στα σχολεία και μέριμνα για τα ΑμεΑ

Η νέα ευρωπαϊκή προσέγγιση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην κοινωνική συμπερίληψη και την πρόληψη από μικρή ηλικία:
• Ετοιμότητα από το σχολείο: Προτείνεται η ενσωμάτωση θεμάτων πολιτικής προστασίας στα προγράμματα προσχολικής και πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης. Η κατάρτιση των εκπαιδευτικών και οι δραστηριότητες των μαθητών θα είναι σχεδιασμένες έτσι ώστε να προσφέρουν πρακτικές δεξιότητες, χωρίς να καλλιεργούν τον φόβο ή το άγχος στα παιδιά.
• Προσβασιμότητα για τα άτομα με αναπηρία: Η Κομισιόν υπογραμμίζει ότι τα σχέδια έκτακτης ανάγκης πρέπει να συνδιαμορφώνονται με τη συμμετοχή των ατόμων με αναπηρία, διασφαλίζοντας ότι η ενημέρωση και τα μέτρα προστασίας θα είναι πλήρως προσβάσιμα σε όλους.

Καθιερώνεται η «Ημέρα Ετοιμότητας της ΕΕ» στις 23 Οκτωβρίου

Στο πλαίσιο της ευαισθητοποίησης του κοινού, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει τη θεσμοθέτηση της ετήσιας «Ημέρας Ετοιμότητας της ΕΕ» κάθε 23η Οκτωβρίου, με την επίσημη πρεμιέρα να προγραμματίζεται για το 2027.
Η ημερομηνία αυτή επιλέχθηκε σημειολογικά, καθώς συμπίπτει με την ίδρυση του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας της ΕΕ (23 Οκτωβρίου 2001). Η πρόταση βασίστηκε στις εισηγήσεις της Ευρωπαϊκής Ομάδας Πολιτών για την Ετοιμότητα, η οποία συγκέντρωσε 150 πολίτες από όλη την Ε.Ε. κατά το διάστημα Μαρτίου – Μαΐου 2026.

Crash tests και 24ωρη λειτουργία των κρατικών μηχανισμών

Παράλληλα με την προετοιμασία των πολιτών, η Κομισιόν θωρακίζει επιχειρησιακά και τις κρατικές δομές:
• Δοκιμές αντοχής (Stress tests): Τα κράτη-μέλη καλούνται να πραγματοποιούν τακτικά crash tests στα συστήματα πολιτικής προστασίας τους για να εντοπίζουν έγκαιρα τυχόν δυσλειτουργίες.
• Επιχειρησιακή συνέχεια: Θεσπίζονται αυστηρά σχέδια ώστε τα εθνικά σημεία επαφής να παραμένουν πλήρως λειτουργικά σε 24ωρη βάση, ακόμη και αν κρίσιμες υποδομές ή τηλεπικοινωνιακά δίκτυα υποστούν σοβαρές διαταραχές.