Αυγενάκης: «Ώρα για ένα σύγχρονο και δίκαιο πλαίσιο στήριξης των μονογονεϊκών οικογενειών»

Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η χώρα αντιμετωπίζει έντονες δημογραφικές, κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις, με τη μείωση των γεννήσεων, τη γήρανση του πληθυσμού και τη μεταβολή των οικογενειακών δομών να καθιστούν επιτακτική την υιοθέτηση στοχευμένων πολιτικών στήριξης της οικογένειας.

Οι μονογονεϊκές οικογένειες στον πυρήνα των κοινωνικών προκλήσεων

Όπως επισημαίνεται στην Ερώτηση, οι μονογονεϊκές οικογένειες αποτελούν μία από τις πλέον ευάλωτες κοινωνικές ομάδες, καθώς ένας μόνο γονέας καλείται να αναλάβει αποκλειστικά την οικονομική στήριξη, τη φροντίδα, την ανατροφή και την εκπαίδευση των παιδιών του.

Η πραγματικότητα αυτή γίνεται ακόμη πιο απαιτητική μέσα σε ένα περιβάλλον αυξημένου κόστους ζωής, στεγαστικής πίεσης και διαρκώς αυξανόμενων αναγκών για τη φροντίδα και την εκπαίδευση των παιδιών.

Παράλληλα, τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ καταγράφουν τη συνεχιζόμενη μείωση των γάμων και των γεννήσεων, αλλά και την αύξηση των διαζυγίων, γεγονός που καθιστά αναγκαία τη χάραξη πολιτικών που ανταποκρίνονται στις σύγχρονες κοινωνικές πραγματικότητες.

Ανάγκη θεσμικής κατοχύρωσης της μονογονεϊκότητας

Κεντρικό ζήτημα που αναδεικνύεται είναι η απουσία ενιαίου θεσμικού πλαισίου αναγνώρισης της μονογονεϊκής ιδιότητας.

Σήμερα διαφορετικές δημόσιες υπηρεσίες εφαρμόζουν διαφορετικά κριτήρια και απαιτούν διαφορετικά δικαιολογητικά, με αποτέλεσμα να δημιουργούνται γραφειοκρατικά εμπόδια, καθυστερήσεις και συχνά αποκλεισμοί πολιτών από κοινωνικές παροχές, προγράμματα και διαδικασίες μοριοδότησης.

Για τον λόγο αυτό, ο Λευτέρης Αυγενάκης ζητά τη θεσμοθέτηση ενιαίου ορισμού της μονογονεϊκής οικογένειας, τη δημιουργία ενιαίας διαδικασίας πιστοποίησης της μονογονεϊκότητας, καθώς και την εξέταση δημιουργίας ψηφιακής βεβαίωσης μέσω του gov.gr ή ακόμη και Εθνικού Μητρώου Μονογονεϊκών Οικογενειών.

Οικονομική και στεγαστική στήριξη με κοινωνικό πρόσημο

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην οικονομική επιβάρυνση που αντιμετωπίζουν οι μονογονείς, οι οποίοι στηρίζονται συνήθως σε ένα μόνο εισόδημα για την κάλυψη όλων των αναγκών του νοικοκυριού.

Στο πλαίσιο αυτό, ζητείται να εξεταστεί η θέσπιση ειδικού επιδόματος μονογονεϊκότητας, η παροχή φορολογικών κινήτρων και ελαφρύνσεων, όπως αυξημένο αφορολόγητο όριο, μειώσεις στον ΕΝΦΙΑ και διευκολύνσεις σε μεταβιβάσεις πρώτης κατοικίας και γονικές παροχές.

Παράλληλα, αναδεικνύεται η ανάγκη διαμόρφωσης ειδικών στεγαστικών πολιτικών για μονογονεϊκές οικογένειες, μέσω χαμηλότοκων ή άτοκων χρηματοδοτικών εργαλείων για αγορά, ανακαίνιση ή ενεργειακή αναβάθμιση κατοικίας.

Εργασία, εκπαίδευση και κοινωνική προστασία

Στην Ερώτηση επισημαίνεται ότι η συμφιλίωση επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής αποτελεί καθημερινή πρόκληση για χιλιάδες μονογονείς.

Για τον λόγο αυτό τίθεται η ανάγκη ειδικών εργασιακών διευκολύνσεων, πρόσθετης μοριοδότησης σε προσλήψεις, μεταθέσεις και αποσπάσεις, καθώς και η εξέταση ευνοϊκότερων ασφαλιστικών ή συνταξιοδοτικών ρυθμίσεων για περιπτώσεις αυξημένων οικογενειακών υποχρεώσεων.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην πρόσβαση των παιδιών μονογονεϊκών οικογενειών στην εκπαίδευση, στις μετεγγραφές φοιτητών, στις υποτροφίες, στην επαγγελματική κατάρτιση και στον αθλητισμό, με στόχο τη διασφάλιση ίσων ευκαιριών και κοινωνικής κινητικότητας.

Στήριξη της καθημερινότητας και της ψυχικής υγείας

Ο Λευτέρης Αυγενάκης αναδεικνύει επίσης τις σημαντικές δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μονογονείς ως προς τη φύλαξη των παιδιών τους, ιδιαίτερα όταν εργάζονται σε βάρδιες ή σε ωράρια που δεν καλύπτονται από τις υφιστάμενες δομές.

Ιδιαίτερη μέριμνα ζητείται για τις μονογονεϊκές οικογένειες που μεγαλώνουν παιδιά με αναπηρία ή χρόνιες παθήσεις, καθώς και για την ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών, των σχολικών μονάδων και των δημόσιων δομών με κοινωνικούς λειτουργούς και ψυχολόγους.

Παράλληλα, τίθενται ζητήματα που αφορούν το κόστος μετακινήσεων, τη δυνατότητα παροχής ειδικών διευκολύνσεων στα μέσα μεταφοράς, καθώς και πρόσθετες πρόνοιες για τη στρατιωτική θητεία των τέκνων μονογονεϊκών οικογενειών.

Τα 12 ερωτήματα προς την Κυβέρνηση

Με την Ερώτησή του ο Λευτέρης Αυγενάκης ζητά συγκεκριμένες απαντήσεις για:

1.     τη θεσμοθέτηση ενιαίου ορισμού της μονογονεϊκής οικογένειας,

2.     τη δημιουργία ενιαίας διαδικασίας πιστοποίησης της μονογονεϊκότητας,

3.     τη χορήγηση ψηφιακής βεβαίωσης μέσω του gov.gr,

4.     τη δημιουργία Εθνικού Μητρώου Μονογονεϊκών Οικογενειών,

5.     τη θέσπιση ειδικού επιδόματος μονογονεϊκότητας και πρόσθετων φορολογικών ελαφρύνσεων,

6.     την εφαρμογή ειδικών στεγαστικών προγραμμάτων για αγορά, ανακαίνιση ή ενεργειακή αναβάθμιση πρώτης κατοικίας,

7.     την καθιέρωση ειδικών εργασιακών διευκολύνσεων για μονογονείς στον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα,

8.     την παροχή πρόσθετης μοριοδότησης σε προσλήψεις, μεταθέσεις και αποσπάσεις, καθώς και ευνοϊκότερων ασφαλιστικών και συνταξιοδοτικών ρυθμίσεων,

9.     την ενίσχυση των παιδιών μονογονεϊκών οικογενειών σε μετεγγραφές φοιτητών, υποτροφίες και εκπαιδευτικά προγράμματα,

10.  την επέκταση των δομών φύλαξης παιδιών, των βρεφονηπιακών σταθμών και των ΚΔΑΠ, με ιδιαίτερη μέριμνα για παιδιά με αναπηρία ή χρόνιες παθήσεις,

11.  την ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών, των σχολικών μονάδων και των δημόσιων δομών με κοινωνικούς λειτουργούς και ψυχολόγους,

12.  τη χορήγηση ειδικών διευκολύνσεων στις μετακινήσεις και την εξέταση πρόσθετων προβλέψεων για τη στρατιωτική θητεία των τέκνων μονογονεϊκών οικογενειών.