Το πιο διαδεδομένο παυσίπονο έχει σχέση με αυτισμό και ΔΕΠΥ; Τι λένε οι ειδικοί του Harvard

Νέα ανάλυση-ορόσημο από ερευνητές του Mount Sinai και της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Harvard «δείχνει» ότι η χρήση παρακεταμόλης (ακεταμινοφαίνης) κατά την εγκυμοσύνη συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης αυτισμού (ASD) και Διαταραχής Ελλειμματικής Προσοχής και Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) στα παιδιά.

Η σύσταση των ειδικών είναι ξεκάθαρη: χρήση μόνο όταν είναι απαραίτητο, στην ελάχιστη αποτελεσματική δόση και για το συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα—πάντα σε συνεννόηση με γιατρό.

ΤΙ ΔΕΙΧΝΕΙ Η ΝΕΑ ΜΕΛΕΤΗ
Η ομάδα ανέλυσε 46 ξεχωριστές μελέτες με πάνω από 100.000 μητέρες και παιδιά, εφαρμόζοντας το αυστηρό πρωτόκολλο «Navigation Guide». Τα συγκεντρωτικά ευρήματα υποστηρίζουν «ισχυρές ενδείξεις» συσχέτισης μεταξύ προγεννητικής έκθεσης σε παρακεταμόλη και αυξημένης πιθανότητας τόσο για ΔΕΠΥ όσο και για αυτισμό. Στην ποσοτική σύνθεση, ο κίνδυνος για ΔΕΠΥ εκτιμήθηκε περίπου στο +26% (odds ratio ~1,26) και για αυτισμό στο +19% (odds ratio ~1,19), με τάση ενίσχυσης όταν η έκθεση είναι μεγαλύτερης διάρκειας.

ΤΙ ΛΕΝΕ ΟΙ ΕΙΔΙΚΟΙ
«Μελέτες υψηλότερης ποιότητας είναι πιο πιθανό να δείξουν συσχέτιση μεταξύ προγεννητικής έκθεσης σε ακεταμινοφαίνη και αυξημένης πιθανότητας αυτισμού και ΔΕΠΥ», σημειώνει ο Dr. Diddier Prada από το Mount Sinai, υπογραμμίζοντας ότι ακόμη και μια μικρή αύξηση κινδύνου έχει βαρύ αποτύπωμα στη δημόσια υγεία λόγω της πολύ εκτεταμένης χρήσης του φαρμάκου. Ταυτόχρονα, οι ερευνητές ξεκαθαρίζουν πως η μελέτη δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση· αναδεικνύει όμως έναν σταθερό και ανησυχητικό συσχετισμό που χρειάζεται περαιτέρω διερεύνηση.

ΤΙ ΙΣΧΥΕΙ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΕΓΚΥΟΥΣ
Παρά τον νέο συναγερμό, οι δημόσιες αρχές υγείας στο Ηνωμένο Βασίλειο εξακολουθούν να θεωρούν την παρακεταμόλη «πρώτη επιλογή» παυσίπονου στην εγκυμοσύνη—υπό την προϋπόθεση βραχείας χρήσης, στη χαμηλότερη δυνατή δόση και πάντα με ιατρική καθοδήγηση. Ο λόγος είναι ότι ο αθεράπευτος πόνος ή ο πυρετός μπορούν επίσης να βλάψουν το έμβρυο. 

ΤΟ ΕΥΡΥΤΕΡΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας για την ασφάλεια της παρακεταμόλης στην εγκυμοσύνη έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια, με νέες δημοσιεύσεις και σχόλια—ακόμη και από ακαδημαϊκούς συνδεδεμένους με το Harvard—να ζητούν προσοχή, διαφάνεια στην ενημέρωση των εγκύων και υψηλότερης ποιότητας μελέτες. Παράλληλα, δημοσιεύονται και δεδομένα που δεν βρίσκουν σαφή σχέση, κάτι που δείχνει ότι η συζήτηση παραμένει ζωντανή και απαιτεί συνεχή, αυστηρή αξιολόγηση των στοιχείων.

ΤΙ ΝΑ ΚΡΑΤΗΣΕΤΕ
• Μιλάμε για «συσχέτιση», όχι απόδειξη αιτιότητας—όμως η ένδειξη είναι επαναλαμβανόμενη και ενισχύεται σε αναλύσεις υψηλής ποιότητας.
• Εγκυμοσύνη και φάρμακα δεν πάνε «στο περίπου»: συμβουλευτείτε τον/την μαιευτήρα ή παθολόγο σας πριν από οποιαδήποτε λήψη.
• Αν απαιτείται παυσίπονο/αντιπυρετικό, ισχύει ο κανόνας «ελάχιστη δόση—συντομότερη διάρκεια», με προτεραιότητα στη συνολική ασφάλεια μητέρας και εμβρύου.