Χοληστερίνη: Πότε πρέπει να πάρουμε στατίνες;

Η χοληστερίνη είναι μια λιπαρή ουσία απαραίτητη για τον οργανισμό, αλλά τα υψηλά επίπεδά της μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρά καρδιαγγειακά προβλήματα.

Οι στατίνες είναι από τα πιο συχνά συνταγογραφούμενα φάρμακα για τη μείωση της χοληστερίνης, αλλά πολλοί αναρωτιούνται αν είναι απαραίτητες, αν χρειάζονται διατροφή παράλληλα και αν υπάρχουν φυσικοί τρόποι για να τη ρυθμίσουν.

Τι είναι οι στατίνες και πώς δρουν
Οι στατίνες είναι φάρμακα που μειώνουν τη χοληστερίνη αναστέλλοντας τη δράση του ενζύμου HMG-CoA αναγωγάση, το οποίο είναι υπεύθυνο για τη σύνθεση της χοληστερίνης στο ήπαρ. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της “κακής” LDL χοληστερόλης και την ελαφρά αύξηση της “καλής” HDL χοληστερόλης.

Πότε πρέπει να παίρνουμε στατίνες
Οι στατίνες συνήθως χορηγούνται όταν:

Η LDL χοληστερόλη είναι πολύ υψηλή (>160 mg/dl) και δεν μειώνεται με φυσικά μέσα.
Ο ασθενής έχει ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου.
Υπάρχουν υψηλοί καρδιαγγειακοί κίνδυνοι, όπως υπέρταση, διαβήτης ή παχυσαρκία.
Υπάρχει οικογενειακή υπερχοληστερολαιμία.

Πότε αρχίζουν να δρουν οι στατίνες 
Οι στατίνες αρχίζουν να μειώνουν τη χοληστερίνη μέσα σε λίγες ημέρες από την έναρξη της θεραπείας, αλλά το πλήρες αποτέλεσμα φαίνεται συνήθως μετά από 4 έως 6 εβδομάδες. Για αυτόν τον λόγο, οι γιατροί προτείνουν να περιμένουμε τουλάχιστον έναν μήνα πριν επανεκτιμήσουμε τα επίπεδα της χοληστερόλης.

Πώς λαμβάνουμε τις στατίνες

 
Συνήθως μία φορά την ημέρα, συνήθως το βράδυ, καθώς η παραγωγή χοληστερίνης στο σώμα είναι υψηλότερη τη νύχτα.
Μπορούν να λαμβάνονται με ή χωρίς τροφή, ανάλογα με το συγκεκριμένο φάρμακο.
Η συνεπής λήψη είναι σημαντική για να διατηρηθεί η δράση τους.
Αποφεύγουμε το γκρέιπφρουτ, καθώς μπορεί να επηρεάσει τον μεταβολισμό των στατινών και να αυξήσει τις παρενέργειες.
 

Χρειάζεται διατροφή παράλληλα με τις στατίνες;
Ναι! Οι στατίνες είναι αποτελεσματικές, αλλά δεν αντικαθιστούν μια υγιεινή διατροφή. Μια ισορροπημένη διατροφή βοηθά στην καλύτερη ρύθμιση των λιπιδίων και στην πρόληψη άλλων προβλημάτων υγείας.

Τρόφιμα που βοηθούν στη μείωση της χοληστερίνης:

Φρούτα & λαχανικά: Πλούσια σε φυτικές ίνες.
Λιπαρά ψάρια: Σολομός, σκουμπρί, σαρδέλες (Ω-3 λιπαρά).
Ξηροί καρποί: Αμύγδαλα, καρύδια.
Ελαιόλαδο: Αντικατάσταση κορεσμένων λιπαρών.
Πλήρη δημητριακά: Βρώμη, κριθάρι.

Παρενέργειες των στατινών
Οι στατίνες θεωρούνται ασφαλείς, αλλά μπορεί να προκαλέσουν:

Μυϊκούς πόνους ή αδυναμία.
Αύξηση των ηπατικών ενζύμων (σε σπάνιες περιπτώσεις).
Διαταραχές ύπνου ή πονοκεφάλους.

Τιμές χοληστερίνης: Φυσιολογικά Όρια
Ολική χοληστερίνη: < 200 mg/dl
LDL (“κακή”) χοληστερίνη: < 100 mg/dl (ιδανικά < 70 mg/dl για καρδιοπαθείς)
HDL (“καλή”) χοληστερίνη: > 40 mg/dl για άνδρες, > 50 mg/dl για γυναίκες
Τριγλυκερίδια: < 150 mg/dl

Μπορούμε να μειώσουμε τη χοληστερίνη φυσικά;
Ναι! Εκτός από τη διατροφή, άλλοι φυσικοί τρόποι περιλαμβάνουν:

Άσκηση: 30 λεπτά ημερησίως βοηθούν στην αύξηση της HDL.
Απώλεια βάρους: Ιδιαίτερα αν υπάρχει κοιλιακή παχυσαρκία.
Αποφυγή καπνίσματος: Βελτιώνει την HDL χοληστερόλη.
Μείωση αλκοόλ: Προστατεύει το ήπαρ και τα λιπίδια του αίματος.

Χρειάζεται να παίρνουμε στατίνες για πάντα;
Για όσους έχουν υψηλό κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων, η λήψη στατινών μπορεί να είναι δια βίου. Αν όμως η χοληστερίνη μειωθεί με σωστή διατροφή και τρόπο ζωής, ο γιατρός μπορεί να επανεξετάσει την ανάγκη λήψης.

Κάθε πότε πρέπει να κάνουμε εξετάσεις
Για να παρακολουθούμε την αποτελεσματικότητα και την ασφάλεια των στατινών, πρέπει να κάνουμε τακτικά εξετάσεις αίματος.

Συνιστώμενος έλεγχος
Πριν την έναρξη της θεραπείαςΟλική χοληστερίνη, LDL, HDL, τριγλυκερίδια
Ηπατικά ένζυμα (SGOT, SGPT) για έλεγχο της ηπατικής λειτουργίας
4-6 εβδομάδες μετά την έναρξηΕπανέλεγχος χοληστερίνης για να δούμε αν οι στατίνες λειτουργούν
Αν υπάρχουν παρενέργειες (π.χ. μυϊκοί πόνοι), εξετάζουμε τα επίπεδα της κινάσης της κρεατίνης (CK)
Ανά 3-6 μήνεςΑνάλογα με το ιστορικό του ασθενούς, γίνεται τακτικός έλεγχος χοληστερίνης και ηπατικών ενζύμων
ΕτησίωςΓενικός έλεγχος λιπιδίων και ηπατικών ενζύμων αν δεν υπάρχουν προβλήματα
Αν η χοληστερίνη ρυθμιστεί σωστά και δεν υπάρχουν παρενέργειες, οι εξετάσεις μπορούν να γίνονται κάθε 6-12 μήνες. Αν όμως υπάρχουν προβλήματα, ο γιατρός μπορεί να ζητήσει συχνότερο έλεγχο.

Η σωστή λήψη στατινών και η τακτική παρακολούθηση είναι το κλειδί για τη μακροχρόνια υγεία της καρδιάς!