Εκπαίδευση και Ανθρώπινα Δικαιώματα

Την υλοποίηση πρότυπου και πρωτότυπου εκπαιδευτικού προγράμματος διδασκαλίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων δρομολογεί η Αμερικανική Γεωργική Σχολή. Σκοπός του είναι οι μαθητές που ολοκληρώνουν την εκπαίδευσή τους στα σχολεία της ΑΓΣ να γνωρίζουν τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, την ιστορία θέσπισής τους, να δρουν για την υπεράσπισή τους και να είναι ενεργοί πολίτες.
Παράλληλα, με την ολοκλήρωση του προγράμματος, επιθυμία της ΑΓΣ είναι να καταστεί κόμβος για τα εκπαιδευτικά ιδρύματα (τόσο της Ελλάδας, όσο και του εξωτερικού) διαθέτοντας σενάρια μαθήματος, εκπαιδευτικό υλικό, διδακτικές πρακτικές, μαθητικές εργασίες κ.ά. Βασικό πλεονέκτημα για την υλοποίηση του προγράμματος είναι το γεγονός ότι στην Αμερικανική Γεωργική Σχολή λειτουργούν σχολεία όλων των εκπαιδευτικών βαθμίδων. Αυτό σημαίνει πως οτιδήποτε σχεδιάζεται ή/και θα προτείνεται, θα εφαρμόζεται πιλοτικά στα σχολεία, θα αξιολογείται από την κοινότητα, θα επανασχεδιάζεται εάν χρειάζεται και στη συνέχεια θα διαχέεται στην εκπαιδευτική κοινότητα.
Για την υλοποίηση του προγράμματος 61 εκπαιδευτικοί όλων των βαθμίδων (Παιδικός Σταθμός έως Λύκεια) παρακολούθησαν ειδικά σεμινάρια κατάρτισης για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα από τη διδάκτορα της Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ και επιστημονική υπεύθυνη του προγράμματος, Ξένια Ελευθερίου και τον επίκουρο καθηγητή του Παιδαγωγικού Τμήματος του ΑΠΘ και επιστημονικό σύμβουλο του προγράμματος, Δημήτρη Γουλή.
Το πεδίο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων είναι μια σύνθετη, αλλά θεμελιώδης προτεραιότητα για την εκπαίδευση στον 21ο αιώνα. Περιλαμβάνει την ιστορία της ιδέας των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και της Οικουμενικής Διακήρυξης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, τις θεσμικές διαστάσεις και την εφαρμογή τους, καθώς και τη φιλοσοφία και την κουλτούρα, που κομίζουν, ενώ παράλληλα, εμπεριέχει μια παιδαγωγική και παρακινητική διάσταση, που αφορά την κατανόηση και την υπεράσπιση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Την πρώτη χρονιά υλοποίησης του εκπαιδευτικού προγράμματος θα δοθεί έμφαση στο Ολοκαύτωμα, το οποίο αποτελεί μια πολύ σημαντική θεματική ενότητα στην εκπαίδευση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα.
Μέσα από τη διδασκαλία του προγράμματος οι μαθητές και οι μαθήτριες της ΑΓΣ:
• γνωρίζουν τους ιστορικούς, κοινωνικούς, θρησκευτικούς, πολιτικούς και οικονομικούς παράγοντες που οδήγησαν στο Ολοκαύτωμα.
• διερευνούν τα θεμελιώδη και γι’ αυτό οικουμενικά ηθικά ζητήματα, που προέκυψαν για τους ανθρώπους εκείνης της εποχής και αφορούν και τους πολίτες του σήμερα.
• κατανοούν τις ρίζες και τις συνέπειες της προκατάληψης, του ρατσισμού και της δημιουργίας στερεοτύπων αλλά και διερευνούν τους κινδύνους της σιωπής, της απάθειας και της αδιαφορίας μπροστά στην καταπίεση των άλλων.
• ωθούνται να στοχαστούν για τη χρήση και κατάχρηση της εξουσίας αλλά και για τον ρόλο και τις ευθύνες των ατόμων, των οργανώσεων και των εθνών, όταν αντιμετωπίζουν την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
• αντιλαμβάνονται την αξία του πλουραλισμού και της διαφορετικότητας σε μια ανοιχτή κοινωνία.
• μπορούν να κατανοήσουν την ευθύνη των πολιτών για την αποτροπή μιας γενοκτονίας, αλλά και τα στάδια που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε αυτήν.
Να σημειωθεί ότι ο προγραμματισμός του εκπαιδευτικού προγράμματος είναι τριετής και η διάχυση του στην ευρύτερη εκπαιδευτική κοινότητα θα πραγματοποιηθεί μετά το τρίτο έτος από την εφαρμογή του.
Για την πρώτη χρονιά, οι στόχοι του προγράμματος είναι:
 Εκπαίδευση/επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Οι συμμετέχοντες μαθαίνουν για τους στόχους του προγράμματος και έρχονται σε επαφή τόσο με το ιστορικό πλαίσιο όσο και με τις παιδαγωγικές αντιλήψεις για τη διδασκαλία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων μέσω του Ολοκαυτώματος, με υλικό κατάλληλο για τις ηλικίες των παιδιών, στα οποία απευθύνονται. Επίσκεψη των εκπαιδευτικών στο Άουσβιτς/Μπιρκενάου. Πιλοτική εφαρμογή του προγράμματος και παραγωγή εκπαιδευτικού υλικού
 Οι εκπαιδευτικοί, σε συνεργασία με τους υπεύθυνους του προγράμματος, εφαρμόζουν στην τάξη τους το πρόγραμμα. Το παραγόμενο υλικό (έντυπο, ψηφιακό ή και οπτικοακουστικό), αφού εκτιμηθεί και αξιολογηθεί, δημιουργεί την πρώτη βάση δεδομένων του προγράμματος.
 ιστορικοί περίπατοι στην πόλη, επίσκεψη στο Εβραϊκό Μουσείο Θεσσαλονίκης και μελέτη του αρχειακού υλικού της Σχολής.
 δημιουργία ιστοσελίδας, η οποία θα αποσκοπεί στη διάχυση του προγράμματος και την ενημέρωση της ευρύτερης κοινότητας του σχολείου.
Οι δραστηριότητες θα συντονίζονται μέσω της δημιουργίας ενός φόρουμ των εκπαιδευτικών για το Ολοκαύτωμα, καθώς και μέσω βιντεο-διασκέψεων, οι οποίες ενθαρρύνουν έναν επαγγελματικό διάλογο.